Енергетска ефикасност во секторот за ладење и климатизација
Енергетска ефикасност: MEPS и еко-дизајн
Што мерат SEER и SCOP, кои се минималните барања за нова опрема, и зошто ефикасноста и ладилното средство одат заедно.
Воведот на овој портал вели дека посебно значење имаат минималните стандарди за енергетски перформанси и барањата за еко-дизајн. Овде се бројките зад тоа.
Што мерат ознаките
Ефикасноста на разладен уред се изразува со четири вредности. Разликата меѓу нив е дали мерат во еден момент или низ цела сезона.
| Ознака | Што мери | Услови |
|---|---|---|
| EER | ладење во еден момент | фиксни: 35 °C надвор, 26 °C внатре |
| SEER | ладење низ цела сезона | променливи, од 15 до 37 °C |
| COP | греење во еден момент | фиксни |
| SCOP | греење низ цела грејна сезона | променливи, по климатска зона |
За купување е поважен SEER, не EER. EER покажува како уредот работи во еден екстремен ден; SEER покажува колку струја ќе потроши низ целото лето. Добри системи имаат COP меѓу 3,0 и 5,0, а современите SCOP вредности се движат околу 3,5 до 4,5.
Минимални барања за нова опрема
Регулативите за еко-дизајн на ЕУ — Регулатива (ЕУ) 2016/2281 за уреди за ладење и Регулатива (ЕУ) бр. 206/2012 за клима-уреди — поставуваат праг под кој опремата не смее да се пласира на пазарот.
| Тип опрема | SEER мин. | SCOP мин. | Забелешка |
|---|---|---|---|
| Сплит клима-уреди до 12 kW | 4,60 | 3,80 | инверторски компресор станува практично задолжителен |
| Мулти-сплит системи | 4,10 | 3,40 | пониски барања поради сложеноста |
| Чилери и топлински пумпи до 400 kW | ≥ 5,0 | ≥ 3,0 | зависи од типот, воздушен или воден |
| Комерцијални ладилници | — | — | енергетски индекс EEI ≤ 80, по методологија EN 16825 |
| Топлински пумпи до 12 kW | — | 3,80 | за просечна климатска зона |
Проверете ги вредностите пред објава. Табелата во Прирачникот наведува SEER 6,1 и енергетска класа A+ за сплит уреди до 12 kW како минимум. Тоа е прагот за ознаката A+, не законскиот минимум по еко-дизајн — двете работи се мешаат често. Вредностите горе се поставени по законскиот праг; треба потврда од техничкиот експерт кои точно се меродавни за Северна Македонија во моментот.
Што значи ова во пракса
- При набавка — барајте ја вредноста SEER во техничката спецификација, не само енергетската класа. Класата се менува со ревизиите на прописот, бројот не.
- При јавна набавка — минималниот SEER може да се стави како услов во тендерската документација, што ја исклучува неефикасната опрема уште во првиот круг.
- При увоз — опремата под прагот нема да смее да се пласира. Тоа е предвидлив датум, не изненадување.
- Разликата во сметка — истражувањата покажуваат дека уредите со ниска ефикасност трошат околу 25,7% повеќе електрична енергија на час од споредливите ефикасни.
Пред да инвестирате: енергетска контрола
Пред спроведување на мерки, се препорачува енергетска контрола, односно енергетски аудит. Со неа се добива:
- Основна потрошувачка — репер спрема кој се мери секое подобрување подоцна
- Индикатори за следење — преку нив се следи и повратот на инвестицијата
Контролата може да ја направи надворешен субјект, или организацијата сама, преку систем за управување со енергија по стандардот ISO 50001.
Зошто ова е дел од проектот
Замената на ладилното средство и енергетската ефикасност се две страни на иста работа. Средство со низок GWP во неефикасен уред и понатаму троши многу струја, а таа струја носи свои емисии. Затоа проектот ги врзува двете: кое средство е внатре и колку троши уредот.
Мерки по сектори
Прирачникот дава конкретни мерки за секторите што најмногу трошат. Неколку што често се превидуваат:
- Рекуперација на топлина. Топлината што ладилниот уред ја отфрла може да загрее технолошка вода над 40 °C. Во прехранбената индустрија таа оди за загревање заливка, преработка на млеко, предгревање на котловска вода и за CIP чистење на цевките и садовите.
- Погони со променлива брзина. Компресорот работи само со потребниот капацитет наместо со полн, што кај флуктуирачки потреби за ладење носи значајна заштеда.
- Пластични ленти на вратите. Најевтината мерка на списокот — кај врата што постојано се отвора, може да ги намали оперативните трошоци до 30%.
- Одмрзнување по потреба. Наместо по временски распоред, системот одмрзнува кога е потребно. Тоа може да ја намали потрошувачката до 9%.
- Когенерација и тригенерација. Едно гориво дава струја, топлина и студ истовремено. Кај болниците е докажано намалување на потрошувачката од 8% до 25%.
- Геотермално ладење. Ја користи стабилната температура под земјата. Бара внимателна проценка дали локацијата воопшто е погодна.
Полниот список по сектори — јавни згради, болници, хотели, прехранбена индустрија — е во Прирачникот, поглавје 5.